Algemene informatie

Echtscheidingsgrond

Rechtbankprocedure

Scheidingsbemiddeling

Nevenvoorzieningen

Kinderen

Huwelijkse voorwaarden

Algehele gemeenschap van goederen

Alimentatie (beknopt)

Alimentatie (uitgebreid)

Echtelijke woning

Eigen onderneming

Pensioen

Nationaliteit

Voogdij

Gezag over minderjarige kinderen dat enkel en alleen door niet-ouders wordt uitgeoefend, noemen we voogdij. Iedereen die 18 jaar of ouder is en niet onder curatele staat of aan een geestelijke stoornis lijdt, kan voogd worden.
Ook een voogdij-instelling kan door de rechter tot voogd worden benoemd. Voogdij kan worden uitgeoefend door één voogd of door twee voogden samen (gezamenlijke voogdij).

Eén voogd
Wanneer is er voogdij en hoe wordt iemand voogd?
Er wordt een voogd benoemd als de ouders:

• beiden zijn overleden;
• onbevoegd zijn tot gezag;
• of ontheven zijn van het gezag of ontzet zijn uit het gezag.

Een voogd wordt benoemd door de rechter. Ouders kunnen in hun testament of in een notariële akte één persoon als
voogd of twee personen als gezamenlijke voogden aanwijzen. Een voogd moet wel bereid zijn het gezag op zich te nemen. Iemand kan nooit tegen zijn wil voogd worden. De bereidverklaring moet de voogd (na overlijden van de ouders) afleggen bij de griffie van de rechtbank. Hij of zij moet daarvoor zelf naar de griffie gaan. Het gaat om de rechtbank die bevoegd is voor de woonplaats van het minderjarige kind.

Wat zijn de rechten en plichten van een voogd?
Een voogd is verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van het kind. Hij of zij hoeft dit niet zelf te doen; het kind kan bijvoorbeeld in een tehuis of in een pleeggezin verblijven. Ook hoeft de voogd niet zelf het levensonderhoud van het kind te betalen. De voogd is wettelijk vertegenwoordiger van het kind en beheert het vermogen van het kind.

Voogdij eindigt als het kind 18 jaar wordt of eerder trouwt. De voogdij kan ook stoppen omdat een of beide ouders het gezag weer terugkrijgen. Als de voogd overlijdt zal de rechter opnieuw een voogd benoemen.

Een voogd kan net als een ouder uit het gezag worden ontzet. Daarnaast kan de voogd door de rechter worden ontheven van zijn functie als voogd als:

• de voogd aantoont dat hij of zij door een lichamelijk of geestelijk gebrek niet meer in staat is de voogdij uit te oefenen en de rechter verzoekt om van zijn taak ontheven te worden;
• de voogd 65 jaar of ouder is en de rechter verzoekt om van zijn taak ontheven te worden;
• iemand die tot gezag bevoegd is zich schriftelijk bereid heeft verklaard om de voogdij over te nemen en de rechter dit in het belang van het kind ook wenselijk vindt.

Twee voogden: gezamenlijke voogdij
De voogd en zijn of haar partner kunnen samen aan de rechter vragen hen gezamenlijk met de voogdij te belasten. Zowel partners van gelijk als van verschillend geslacht kunnen dit verzoek doen. Zij zijn dan beiden voogd van het kind. We noemen dit gezamenlijke voogdij.

Net als bij gezamenlijk gezag gelden er voorwaarden:

• De partner staat in een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind. Belangrijk is dat het kind kan opgroeien in een veilige en vertrouwde omgeving bij beide voogden. In de wet is hierover verder niets vastgelegd, de rechter beoordeelt of aan deze voorwaarde is voldaan.
• Het belang van het kind mag niet in gevaar komen. Kinderen van 12 jaar en ouder worden door de rechter altijd gehoord.

Rechten en plichten van gezamenlijke voogden
Gezamenlijke voogden hebben wél de plicht zelf het kind te verzorgen en op te voeden. Zolang de gezamenlijke voogdij duurt zijn zij ook zelf onderhoudsplichtig. De gezamenlijke voogden zijn beiden wettelijk vertegenwoordiger en beheren beiden het vermogen van het kind.

De voogden kunnen de rechter ook vragen om de achternaam van het kind te wijzigen zodat het kind de achternaam van een van hen krijgt. Ook bij dit verzoek staat het belang van het kind voorop. Kinderen van 12 jaar en ouder moeten instemmen met dit verzoek tot naamswijziging. Het verzoek om naamswijziging moet tegelijk met het verzoek om gezamenlijke voogdij worden gedaan.

De gezamenlijke voogdij eindigt op verzoek van een of beide voogden. Zij kunnen samen of afzonderlijk vragen de voogdij aan een van hen toe te kennen. De rechter bepaalt wie voortaan voogdij heeft. Wordt één van de twee voogden onbevoegd verklaard of is deze niet in staat de voogdij uit te oefenen, dan oefent de ander de voogdij uit zolang als deze situatie blijft bestaan.
Als een van de voogden overlijdt en er zijn geen ouders, dan krijgt de andere voogd automatisch alleen de voogdij. Als beide voogden overlijden benoemt de rechter een nieuwe voogd. Heeft het kind ouders, dan worden deze ouders door de rechter gehoord voordat hij of zij een beslissing neemt.