Huwelijkse voorwaarden / partnerschapsvoorwaarden
Algehele gemeenschap van goederen
Huwelijkse
voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden
Huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden zijn in feite niets anders dan afspraken die partijen met elkaar gemaakt hebben binnen het kader van de wet. Veelal bevatten deze voorwaarden ook afspraken omtrent het beëindigen van het huwelijk of het partnerschap. Om goed te kunnen begrijpen wanneer er sprake kan zijn van te verdelen of te verrekenen vermogen is het van belang om inzicht te krijgen in de soorten voorwaarden die gebruikelijk zijn.
Koude
uitsluiting
Koude uitsluiting noemt men de overeenkomst
van huwelijkse voorwaarden waarbij tussen partijen geen enkele gemeenschap
van goederen bestaat. Het woord 'koud' heeft betrekking op het feit dat
partijen op geen enkele wijze hun inkomen en vermogenstoename verrekenen
(delen). Deze huwelijkse voorwaarden zorgen ervoor dat tussen de echtgenoten
een minimum aan financiële banden bestaat. Het enige dat hen financieel
bindt, is de wettelijke verplichting elkander 'het nodige' te verschaffen.
Deze huwelijkse voorwaarden houden grote risico's in voor een echtgenoot
die, nu of in de toekomst, geen eigen inkomen heeft. Hij of (meestal)
zij deelt in geen enkel opzicht in de vermogenstoename die bij de andere
echtgenoot optreedt, terwijl hij geen eigen vermogen kan vormen.
Beperkte
gemeenschap
De wet biedt de mogelijkheid om bij huwelijkse
voorwaarden voor een beperkte gemeenschap van goederen te kiezen. De gemeenschap
omvat dan bijvoorbeeld de echtelijke woning, de hierop rustende schulden
en soms ook de verbonden levensverzekering(en).
Verrekenbedingen
Het nadeel van de 'koude uitsluiting' (geen
deling van inkomsten) wordt in de praktijk ondervangen door aan de uitsluiting
van iedere gemeenschap één of meer verrekenbedingen toe
te voegen.
Men spreekt van een 'periodiek verrekenbeding' wanneer het beding verplicht
tot jaarlijkse verrekening van de gespaarde inkomsten. Als de verrekening
niet periodiek maar slechts aan het eind van de relatie (echtscheiding,
overlijden) moet gebeuren, is er sprake van een 'finaal verrekenbeding'.
In geval van overlijden wordt vaak dan meestal afgerekend alsof algehele
gemeenschap had bestaan. Bij echtscheiding wordt van de verrekening veelal
uitgesloten hetgeen ten huwelijk is aangebracht en hetgeen krachtens schenking
of erfrecht is verkregen.
Doorgaans worden zowel een periodiek als een finaal verrekenbeding opgenomen.
Daardoor wordt voorkomen dat problemen ontstaan doordat geen verrekening
gedurende de huwelijksjaren plaatsvindt. Het opnemen van een periodiek
verrekenbeding is toch zinvol omdat het de mogelijkheid opent tijdens
het huwelijk vermogen over te hevelen van de een naar de ander. Dat kan
dan niet als een schenking worden aangemerkt.
Het verdient aanbeveling in de huwelijkse voorwaarden vast te leggen wat
onder 'inkomsten' wordt verstaan. In het algemeen zal daarbij ook moeten
worden gelet op de winst die wordt gemaakt in een BV waarin één
van beiden de meerderheid of alle aandelen houdt, danwel tevens directeur
is. In die hoedanigheid kan hij de hoogte van het inkomen verregaand beïnvloeden.
Als helder is welke voorwaarden gelden, kan bepaald worden of er sprake is van vermogen dat gedeeld moet worden en of er nog verrekeningen plaats moeten vinden. Dit laatste kan het geval zijn wanneer de ene partner kosten heeft betaald voor de andere partner die nog niet verrekend zijn of dat er sprake is van het (nog) niet verrekend hebben van de overgespaarde inkomsten. In de praktijk komt het maar al te vaak voor dat partijen een periodieke verrekenbeding hebben afgesproken, maar niet tussentijds (jaarlijks) hebben afgerekend. Daarin voorziet de wet. Partijen kunnen dan alsnog verrekenen of dit nalaten. In het laatste geval geldt dan de bepaling dat al het aanwezig vermogen geacht wordt gemeenschappelijk te zijn. Het spreekt voor zich dat een juiste vaststelling van de waarde van de onderdelen van het vermogen die verrekend moeten worden een hoge mate van financiële deskundigheid vraagt.
