Gemeenschappelijk of eigen bezit
Eigen woning
Wie blijft er in de eigen woning wonen? Kan ik de ander uitkopen? Welke fiscale regels gelden bij de verdeling van de (waarde van) de woning en welke fiscale regels bepalen de situatie waarbij één van de partners in de woning blijft wonen, terwijl degene met het hoogste inkomen de eigenaar blijft en elders woont?
We zetten een aantal aspecten voor u op een rij. Onze opsomming is beperkt, want het aantal oplossingen in de praktijk hangt altijd weer af van de persoonlijke omstandigheden. Want of u nu getrouwd bent in gemeenschap van goederen of door huwelijkse voorwaarden buiten gemeenschap van goederen, wie gaat scheiden moet altijd een regeling treffen omtrent de eigen woning. Zeker omdat in verreweg de meeste gevallen het huis in bezit blijft van beide of van één van beide partners.
Als u er samen, al dan niet met behulp van uw mediator of met behulp van uw advocaten, niet uitkomt wie in de echtelijke woning mag blijven wonen, zal de Rechter op verzoek van één van beide partijen de ander bevelen, dat hij of zij het huis binnen een bepaalde tijd moet verlaten. De Rechter zal in het algemeen de woning toewijzen aan de ouder bij wie de kinderen het merendeel van de tijd verblijven. Speelt de kwestie van de kinderen geen rol van betekenis, dan zal de Rechter een andere belangenafweging maken.
Uitkopen
Als eenmaal besloten is wie in het huis
achterblijft - al dan niet met kinderen - volgt de financiële afwikkeling.
Bent u in gemeenschap van goederen met elkaar getrouwd, dan heeft u beiden
economisch recht op de helft van de waarde van het huis. Degene die het
huis uitgaat, zal in het geval de waarde van het huis meer bedraagt dan
de hypotheekschuld moeten worden uitgekocht. De blijvende partner zal
proberen om de hele hypotheekschuld op zich te nemen en zal daarnaast
de helft van de overwaarde moeten vergoeden aan de vertrekkende partner.
Dat kan hetzij door verhoging van de lening, hetzij door verrekening met
de overige goederen. Ook zijn er oplossingen mogelijk in de vorm van een
schuldbekentenis. Dit is echter specialistenwerk. Bent u hierin geïnteresseerd
neemt u dan contact op met onze deskundigendesk.
Wat is de woning waard?
Van belang voor een goed verloop van uw
echtscheiding is een objectieve taxatie van de eigen woning. Meer informatie
hierover vindt u op onze pagina Taxatie
van de woning.
Aftrek
Het kan ook zijn dat de vertrekkende partner
de hele hypotheek op zich neemt. In dat geval kan de vertrekkende partner
nog twee jaar gebruik maken van de hypotheekrenteaftrek ook al is het
huis niet meer zijn of haar hoofdverblijf. Er vindt in deze situatie geen
overdracht plaats van de eigendom van de woning. Van overdrachtsbelasting
is dan ook geen sprake.
Bijleenregeling
Zodra een van de partners de woning verlaat,
krijgt deze te maken met de op 1 januari 2004 ingevoerde bijleenregeling.
Deze regeling is complex. U vindt hier een apart hoofdstuk over op deze
website.
Andere woning
Als geen van beide partners voldoende inkomen
heeft om de totale hypotheek te betalen, moet het huis worden verkocht
en moeten beide partners op zoek naar een nieuwe woonruimte. Meestal is
huren de beste voorlopige oplossing, tenzij u beiden kapitaalkrachtig
genoeg bent om zelfstandig een woning te kopen.
Extra nadeel
Voor partners die besluiten uit elkaar te
gaan en net een huis hebben gekocht, kan de scheiding extra negatief uitpakken.
Als namelijk blijkt dat het huis verkocht moet worden omdat geen van beiden
de hypotheekschuld op zich kan nemen, is het nog maar de vraag of het
huis voldoende opbrengt om de lening af te lossen. Zeker als de kosten
koper (zo'n 10%) een onderdeel uitmaken van de lening. De verkoop kan
dan zelfs leiden tot verlies.
