ABC | Home | Scheiden van elkaar | Scheiden en geld | Scheiden en wonen | Scheiden en het recht

Auteur: Rik Smit - financieel planner en scheidingsbemiddelaar te Landsmeer (regio Zaanstreek - Waterland)

Het opstellen van een ouderschapsplan is niet iets wat op een achternamiddag dient te gebeuren. Het vraagt veel inzicht en daardoor een gedegen voorbereiding. Om u als ouders en mijn collegadeskundigen als professionals meer inzicht te bieden in mijn werkwijze, beschrijf ik deze in het hierna volgende. Doordat bij deze werkwijze stap voor stap wordt nagedacht over de fase die je kunt onderscheiden binnen de veranderende omgeving van het ouderschap, ontstaat mijns inziens een optimale setting om te komen tot goede afspraken en de juiste grondhouding. Dit laatste heeft zowel betrekking op de attitude van de ouders als op de attitude van de scheidingsbemiddelaar of familiemediator.

Ik onderscheid de volgende fasen:

Fase 1
In deze fase ligt de focus op een viertal aspecten:

De aandacht in deze fase gaat uit naar de zorgvuldigheid waarmee de ouders de scheidingsmelding leren te doen aan de kinderen enerzijds en de beoordeling van de omgang tussen de scheidende partijen als ouders. De belangrijkste vraag bij dit laatste aspect is of de ouders in staat zijn daadwerkelijk als ouders met elkaar om te gaan en te overleggen zonder daarbij hinder te ondervinden van hun emoties, die verband houden met de beëindiging van hun partnerrelatie. Voor ouders is het cruciaal dat zij in deze fase kunnen bouwen op elkaar. Dat zal gelet op het afscheid nemen als partners van elkaar soms best verwarrend kunnen zijn.

Fase 2

De optimale situatie ontstaat in deze fase wanneer het kind de gelegenheid krijgt om te praten met een familiedeskundige (psycholoog of orthopedagoog) in een kindvriendelijke omgeving. Deze deskundige voegt essentiële informatie toe waardoor dit onderdeel van het mediationproces nog meer inhoud krijgt.

Fase 3
In deze fase worden de ouders verzocht afspraken te maken over de verdeling van de zorg en de opvoeding alsmede over de financiële aspecten hiervan. Als basismodel hiervoor hanteer ik het zorgmodel zoals dit door Van Leuven en Hendriks is ontwikkeld. Belangrijk is om dit model niet te zien als een statisch model, maar om het afhankelijk te stellen van de leeftijdsfase van het kind. Daarmee zorg je dat het daadwerkelijk aansluit op de behoeften en belangen van het kind.

Fase 4
Tot slot worden de ouders verzocht zich te bezinnen op de ontwikkelingen van het kind. Concreet komt daarbij de eerstvolgende ontwikkelingsfase aan de orde.

Het doel van fase 4 is om ouders attent te maken op de ontwikkelingen van hun kind(eren) en hen te stimuleren periodiek het ouderschap onder begeleiding van hun familiemediator te evalueren. Het verdient hierbij aanbeveling om zoveel mogelijk over het individuele kind te spreken om voldoende diepgang te creëren en de daadwerkelijke belangen die een ouder ziet per kind boven tafel te krijgen.
Als richtlijn voor de evaluatie van het ouderschapsplan hanteer ik de volgende leeftijdsafhankelijke termijnen:

Leeftijdsfase kind	Evaluatietermijn
0 tot 18 maanden	Iedere drie maanden
18 maanden tot 4 jaar	Iedere negen maanden
4 tot 12 jaar	Ieder jaar
12 jaar en ouder	Iedere twee jaar

Het opstellen van een ouderschapsplan gedijt uitstekend binnen het mediationproces. Voor diegenen die het niet lukt om hun scheiding via mediation vorm te geven, bepleit ik om de afspraken over de kinderen anders dan de zakelijk inhoudelijke kant van hun scheiding bijvoorkeur toch via een toegewijde mediator te laten lopen. Het gaat immers over je levenslange relatie met je kind(eren).